uitvindingen
Veel zaken die wij tegenwoordig als vanzelfsprekend beschouwen, vinden hun oorsprong in het oude China. Hieronder een verzameling krantenberichtjes en Chinese uitvindingen overgenomen uit het boek:"China, 3000 jaar uitvindingen en ontdekkingen". Lees je iets in de krant, of weet je een boek waarin Chinese uitvindingen worden behandeld, stuur dan een berichtje naar mijn emailadres.
Chinese deegwaren, Chinese
munten,
Chinezen dronken 9000 jaar geleden al
alcohol,
De
boekdrukkunst, De hangbrug,
Oude Chinezen konden het eerst tot tien tellen,
Papier,
Zijde
Chinezen aten als eerste deegwaren: Waren de Chinezen met hun noedels, mie en mihoen de eersten, of waren het toch de Italianen die al eerder tagliatelle, fusilli en farfalle consumeerden? Een lange discussie over waar deegwaren als eerste werden gegeten lijkt eindelijk opgelost.
Een groep archeologen heeft naar eigen zeggen
onweerlegbaar bewijs geleverd dat de Chinezen als eerste waren, meldt het
wetenschappelijke tijdschrift Nature donderdag. Langs de oever van de Gele
Rivier in het noordwesten van China hebben zij bij opgravingen een kom met
gekookte noedels gevonden, die intact waren gebleven onder een dikke laag klei.
Met de zogenoemde koolstof-14 dateringsmethode, waarmee objecten tot een
ouderdom van ongeveer 60.000 jaar nog betrouwbaar kunnen worden gedateerd, is
vastgesteld dat de kom daar minstens 4000 jaar moet hebben gelegen.
Gierst: De noedels uit het Neolithicum (late steentijd) zijn ongeveer 0,3
centimeter dun en zijn ongeveer 50 centimeter lang. Ze zijn gemaakt van gierst
en niet van tarwe zoals tegenwoordig gebruikelijk is, meldden de Chinese
onderzoekers.
Ook in Italië wordt beweerd dat al duizenden jaren voor Christus deegwaren
werden gegeten. Zo zou pasta al populair zijn geweest bij de Etrusken, circa
3000 jaar geleden, maar daar zijn nooit tastbare bewijzen van gevonden.
Vermoedelijk zijn deegwaren via de Arabische wereld in Europa geïntroduceerd.
(Bron: Provinciale Zeeuwse Courant)
De eerste munten werden ongeveer 700 jaar voor Christus in Lydie, in klein Azië, gebruikt. Het waren ovale stukjes, gesneden uit staven electrum, een mengsel van goud en zilver. Er stond een of andere voorstelling op en gewoonlijk ook een merkteken dat het gewicht aangaf. Ongeveer tezelfdertijd begonnen ook de Grieken munten te maken. Ieder stad of stadsstaat had zijn eigen munten en zij wedijverden wie er in slaagde de mooiste te maken. Veel Griekse munten hadden slecht aan 1 zijde een voorstelling. Op sommige stond een god of godin in profiel afgebeeld. Op andere stonden karren, schepen of dieren. Aangezien ze uit de hand met hamer en priem op een aambeeld gemaakt werden, waren geen twee munten precies hetzelfde. Over heel de wereld werden deze Griekse munten als betaalmiddel aanvaard.
De Chinese munten moeten wel tot de aller oudste gerekend worden. Er zijn zelfs historici die van oordeel zijn dat de Chinezen al in 3000 v.Chr, munten gebruikten; dat zou zelfs eerder zijn dan de Lydiers. Er was een groot aantal provincies en ieder gaf zijn eigen munten uit. Ze waren voor het merendeel van brons, een legering van koper en tin. Aanvankelijk gebruikte de Chinezen messen als ruilmiddel. Deze werden steeds kleiner tot tenslotte alleen het ronde handvat overbleef. De munten hadden in het midden een opening, waardoor men ze gemakkelijk aan een touw kon rijgen om ze zo te vervoeren. Ook de Chinese munten hadden gewoonlijk een waarde aanduiding, een datum en de naam of het symbool van de provincie en de regerende vorst. Op vele Chinese munten staat een draak afgebeeld, die als een symbool van geluk wordt beschouwd.
(Bron: leuke weetjes over munten)
Chinezen dronken 9000 jaar geleden al
alcohol
Al 9000 jaar geleden maakten Chinezen alcoholische dranken. Ze deden dat door rijst, honing en vruchten te laten gisten, schrijft een internationaal onderzoeksteam in het Amerikaanse vakblad 'Proceedings of the National Academy of Sciences' van dinsdag.
De dranken die in die tijd geproduceerd werden, hadden volgens de onderzoekers een grote culturele, religieuze en medicinale betekenis. Uit het onderzoek valt volgens Patrick McGovern, de leider van het onderzoek, af te leiden dat de Chinezen al veel eerder alcohol gebruikt hebben dan de mensen in het Midden-Oosten.
De onderzoekers analyseerden resten van dranken die de eeuwen in de fijne poriën van aardewerkscherven hebben doorstaan. De wetenschappers vonden tijdens hun werk ook aanwijzingen dat er 3000 tot 4000 jaar geleden in het land ook dranken werden gemaakt uit rijst en gierst. De producenten voegden daar kruiden, bloemen en boomhars aan toe.
(Bron: planet.nl, 06-12-2004)
Er zijn meer dan 50.000 Chinese karakters, waarvan er ongeveer 5000 dagelijks worden gebruikt. Toen boeken nog met de hand moesten worden overgeschreven, was dat een tijdrovend werkje. Er waren toen ook niet veel boeken en veel mensen konden niet lezen en schrijven. Voor de beschaving van de uitvinding van de boekdrukkunst dus erg belangrijk.
In de negende eeuw na Christus schijnt in China het drukken van boeken te zijn begonnen. Eerst maakte men een houten blok voor elke bladzij en kerfde daarin de karakters. Het maken van zo'n houten blok duurde lang. Als het werk af was kon men echter honderden afdrukken maken.
Tegen de elfde eeuw kreeg men het idee om kleinere blokjes hout te nemen die men kon samenvoegen of weer uit elkaar halen. Verschillende blokjes konden dan ook voor andere bladzijden worden gebruikt. Vanwege het grote aantal karakters was dit systeem nog niet erg praktisch voor de Chinezen. Dat was wel het geval met letters van ons alfabet. Tegen het midden van de vijftiende eeuw werkten Europeanen met letterkasten vol letters die telkens weer gebruikt konden worden voor het samenstellen van de woorden en zinnen. Op de foto hierboven zie je het eerste Chinese gedrukte boek: "The Diamond Sutra".
1e eeuw na Christus
Er
zijn maar weinig constructies die meer hun stempel lijken te drukken op de
moderne wereld en haar prestaties op het gebied van technologie dan de hangbrug.
Maar toch was de geraffineerde vorm van de hangbrug met de aan kabels opgehangen
vlakke rijvloer, ongetwijfeld een Chinese uitvinding. Bovendien lijkt het
zeer waarschijnlijk dat de twee primitievere vormen van de hangbrug eveneens in
China zijn uitgevonden. Het betreft hier de eenvoudige hangbrug van touw en de
kettingbrug. De eenvoudigste vorm van de hangbrug, is simpelweg een touw dat
over een kloof is geworpen. De techniek om het touw over de kloof te krijgen was
waarschijnlijk van meet af aan dezelfde die later werd toegepast bij
ingewikkelde hangbruggen. Het touw werd vastgemaakt aan een pijl en over de
kloof geschoten. Nadat de Chinezen de kruisboog hadden uitgevonden was er meer
kracht beschikbaar om zwaardere kabels over grotere afstanden weg te schieten.
Een van de grootste hangbruggen vind je in Hongkong.
De Tsing-Ma brug verbindt de Tsing Yi en de Ma Wan eilanden in Hongkong. Hongkong ligt in het oosten van China. Het is de grootste hangbrug ter wereld, de brug is 97 meter langer dan de Golden Gate brug in San Francisco. Op de brug kunnen treinen en auto's rijden en er kunnen grote schepen onderdoor varen, want de afstand van de onderkant van de brug tot aan het water is 62 meter. De brug is gebouwd om de nieuwe luchthaven Chek Lap Kok beter verbindingen te geven met de rest van Hongkong.
Buskruit: De Chinezen waren naar iets heel anders op zoek: een stof die het leven kon verlengen. Dat lukte niet. Zeg maar een beetje per ongeluk vonden ze wel een andere stof uit, eentje die kon ontploffen: het buskruit. Dus geen stof die het leven kon verlengen, maar die juist kon doden.
Klok: De klok is uitgevonden door Su Song, een Chinese ambtenaar. Hij bouwde ongeveer 900 jaar geleden een groot uurwerk. Het gaf de tijd van de dag aan en de stand van de planeten en sterren. Het uurwerk werkte met een waterradje. Door de gegevens van dit eerste uurwerk kon een precieze kalender worden gemaakt.
Kompas: Dit is een heel oude Chinese uitvinding, al is niet precies bekend wie, waar en wanneer het heeft uitgevonden. Het kompas werd eerst alleen op het land gebruikt. Als de Chinezen huizen gingen bouwen, zetten ze die in een bepaalde richting. Later kwamen ze op het idee om het kompas ook op zee te gebruiken.
Kruiwagen: Die noemen ze in Chinezen ook wel houten os. Want deze eenvoudige handkar met één wiel kan net zoveel vracht tillen als een os. Soms werd zelfs een zeil op de kruiwagen gezet. Dan maakte de wind het duwen van de kruiwagen lichter. De Chinezen vonden de kruiwagen ongeveer tussen 1800 en 2200 jaar geleden uit.
Tofu: Tofu wordt gemaakt van de sojaboon. Het is plantaardig, je kunt het eten in plaats van vlees. Tofu heeft een witgele kleur en ziet er een beetje uit als Griekse feta. Tofu smaakt eigenlijk nergens naar, alleen als je het ergens mee mengt. Je kunt tofu ook in de Nederlandse supermarkt kopen.
Vuurwerk: Vuurwerk is een Chinese uitvinding. In China staan heel veel vuurwerkfabrieken. Het wordt over de hele wereld verkocht. Chinees vuurwerk knalt niet alleen, het is vooral heel mooi om te zien. De kleuren en vorm van het vuurwerk zijn heel belangrijk: met een rotje zijn ze in China echt niet tevreden.
Oude Chinezen konden het eerst tot tien tellen
De oude Chinezen gaven de mensheid het papier, de kompas, het buskruit
en de boekdrukkunst, stuk voor stuk uitvindingen die de wereld ingrijpend
veranderden. Maar China kende ook een decimaal getallenstelsel lang voordat ons
huidige Arabischhindoeïstisch numerieke stelsel de mondiale standaard werd. De
reden dat we nu geen Chinese, maar Arabische cijfers gebruiken, ligt mogelijk
alleen verscholen in het feit dat de Chinezen hun decimale stelsel nooit op
schrift hebben gezet.
Dat zegt de Singaporese wetenschapper Lam Lay Yong. De inmiddels gepensioneerde
wiskundige van de Nationale Universiteit van Singapore deed dertig jaar lang
onderzoek naar een oud Chinees rekensysteem. Al rond het begin van onze
jaartelling droegen in China handelaren, wetenschappers, monniken en ambtenaren
bundels van 271 stokjes bij zich. Door een tot vijf van die stokjes in een
bepaalde figuur te leggen werden negen getallen gevormd, analoog aan de cijfers
1 tot en met 9 die wij nu kennen. De nul werd weergegeven door een open ruimte.
Met het systeem voerden de Chinezen ingewikkelde berekeningen met negatieve
getallen, breuken en vergelijkingen uit, die niet verschillen van hetgeen we
vandaag op school leren. Rond de zestiende eeuw verdween het stokjessysteem in
China door de opkomst van de abacus, het Chinese telraam. De abacus had het
voordeel dat het voor simpele berekeningen vele malen sneller was dan het
stokjes leggen.
Lam sluit niet uit dat het Chinese systeem via de Zijderoute zijn weg vond naar
de Arabische wereld, waar in de negende eeuw uiteindelijk de fundamenten werden
gelegd voor het getallenstelsel zoals wij dat nu kennen. Lam krijgt voor haar
onderzoek in augustus 2002 de Kenneth O. May-medaille, de hoogste eer voor een
bijdrage aan de geschiedenis van de wiskunde. Zij is daarmee de eerste Aziaat
die deze vierjaarlijkse prijs ontvangt.
Het papier werd uitgevonden in China in de tweede eeuw voor Christus. Mensen begonnen toen planten, zoals hennep, te gebruiken voor het vervaardigen van dun papier. Voor deze tijd schreven mensen op aardewerk, beenderen, steen, zijde, hout en bamboe. In 105 verbeterde K'ai Loen, een ambtenaar aan het hof van de Han-keizer, de techniek van het papier maken en zijn naam is sindsdien verbonden geweest met het maken van papier. Acht eeuwen later verspreidde het vervaardigen van papier zich door de Arabische wereld en vandaar naar Europa.
(Bron: Verkenningsreizen in China)
Rups: uitspraak "can"
De legende van zijde: Een dochter van de Chinese keizer zat rustig in de paleistuin van een kopje jasmijnthee te genieten, toen er plotseling vanuit de moerbijboom waaronder ze zat iets in haar thee viel. Het was de cocon van een ingekapselde rups. Ze plukte er wat aan en toen kwam er een draadje los en het bleek ook nog eens heel erg sterk te zijn. Zo is 5000 jaar geleden de zijde ontdekt.
(Bron: De bijenkorf, 135 jaar bijzonder)